anksioznost (prema kasnolat. anxiosus za klas. lat. anxius: tjeskoban), neugodno čuvstvo tjeskobe, napetosti, bojazni i nesigurnosti, praćeno pobuđenošću autonomnoga živčanoga sustava. Za razliku od straha, koji se najčešće javlja kao odgovor na neposrednu prijetnju ili opasnost iz okoline te je kraćega trajanja i vezan uz sadašnjost, osjećaj anksioznosti duljega je trajanja, vezan uz strepnju oko budućnosti, te često izazvan nepoznatim ili neprepoznatljivim uzrocima, iako može biti potaknut i nekim vanjskih čimbenikom, stvarnom ili predvidivom opasnošću. Utvrđuje se na temelju subjektivnog izvještaja, fizioloških mjera (mišićna napetost, ubrzan puls i disanje, povišenje krvnoga tlaka, znojenje, crvenilo kože) ili opažanjem ponašanja (pojačana psihička napetost). Pojam je u psihologiju uveo 1894. Sigmund Freud, opisom anksiozne neuroze. Kao i mnoga druga čuvstva, ima adaptivnu funkciju i normalna je ljudska reakcija. Različitih je oblika i intenziteta, od povremene brige i blage uznemirenosti do fobija i tzv. napadaja panike. Normalna (niska do umjerena) razina anksioznosti prolazi spontano nakon prestanka neke uznemirujuće situacije, potiče na oprez, promišljanje, planiranje i izbjegavanje opasnosti, često djeluje motivirajuće i pozitivno, dok odsutnost anksioznosti, kao i vrlo intenzivna anksioznost, smanjuju pozitivne učinke (npr. u testovima znanja, inteligencije, psihomotorici). Intenzivna anksioznost smatra se patološkom te prati mnoge psihičke poremećaje. Anksiozni poremećaji najčešći su oblik psihičkih poremećaja, koji među ostalim obuhvaćaju generalni anksiozni poremećaj, gdje je anksioznost glavni i često jedini simptom, panični poremećaj, socijalnu anksioznost, različite vrste fobija te opsesivno-kompulzivni poremećaj. Mogu se javiti bilo kada tijekom života, češće u mladosti, a učestalost u općoj populaciji je između 5 i 10%. Osoba koja pati od anksioznog poremećaja osjeća trajnu ili intenzivnu ugroženost, pretjerano je zabrinuta, uzbuđena i nesigurna, bez kontrole nad onim što joj se događa. Uz tipične fiziološke simptome anksioznosti javljaju se i vrtoglavica, poteškoće s koncentracijom, nesanica, fizička slabost, mučnina. Difuzno čuvstvo tjeskobe, strepnje i psihomotoričke napetosti, koje je trajno prisutno ili se javlja u najrazličitijim situacijama, a bez prepoznatljiva povoda, naziva se »slobodno lebdeća anksioznost«. Različite su teorije nastanka anksioznosti, uz važnost nasljednih čimbenika i crta ličnosti, utjecaja okoline i naučenoga ponašanja, dokazano je i postojanje organskih uzročnika, poput ozljeda i bolesti mozga ili nekih fizioloških poremećaja (nedostatak vitamina B1, hipoglikemija, endokrini i kardiovaskularni poremećaji te početne faze mnogih tjelesnih bolesti); danas se sve više prihvaća objašnjenje o djelovanju više čimbenika. U ublažavanju simptoma i liječenju učinkovite su psihoterapija, farmakoterapija, ili, ponajviše, njihova kombinacija.
